Het patroon is bijna altijd hetzelfde
Bij vastgelopen relaties gaat het zelden om het onderwerp. De vaat, de telefoon, de schoonfamilie: het is steeds hetzelfde patroon in een andere jas.
Het meest voorkomende patroon is achtervolgen en terugtrekken. De een zoekt contact door te vragen, te verwijten of aan te dringen. De ander wordt overspoeld en trekt zich terug. Dat maakt de eerste ongeruster, dus die dringt harder aan.
Beiden doen iets begrijpelijks en samen maken ze het erger. Dat is belangrijk, want zolang je zoekt wie er begon, verandert er niets.
Wat onderzoek over stellen laat zien
Uit observatieonderzoek van John Gottman en collega's komt naar voren dat een paar gedragingen sterk samenhangen met problemen: kritiek op de persoon in plaats van het gedrag, verdediging, minachting en dichtklappen. Minachting is de meest schadelijke.
Ook belangrijk: stellen die het goed doen maken ook ruzie. Het verschil zit in herstel, of iemand na een uitbarsting weer contact zoekt en of dat wordt aangenomen.
De verhouding tussen positieve en negatieve momenten in het dagelijks leven weegt zwaarder dan de zwaarte van conflicten.
Wat je zelf kunt doen
Begin een moeilijk gesprek zacht: benoem wat je merkt en wat je nodig hebt, in plaats van wat de ander verkeerd doet.
Neem pauze als je overspoeld raakt, en spreek af wanneer je terugkomt. Weglopen zonder afspraak voelt voor de ander als verlaten worden.
Herstel actief. Een korte opmerking om de spanning te breken telt meer dan een perfecte analyse achteraf.
Zorg voor gewone momenten die niets met het probleem te maken hebben. Dat is geen ontwijken, dat is de bodem waarop je het gesprek kunt voeren.
Wanneer een training past en wanneer je hulp zoekt
Een online training kan werken als jullie allebei willen en het vooral aan handvatten en tijd ontbreekt.
Bij een affaire, langdurige verwijdering, verslaving of onbehandelde psychische klachten van een van beiden is relatietherapie bij een systeemtherapeut passender. Vergoeding verschilt en loopt vaak niet via de basisverzekering; vraag ernaar bij een aanmelding.
Bij geweld, dwang of angst voor je partner is samen in therapie niet de eerste stap. Bel Veilig Thuis, ook als je twijfelt.
Veelgestelde vragen
- Is veel ruzie een slecht teken?
- Niet per se. Herstel na een ruzie voorspelt meer dan het aantal ruzies.
- Wat is het schadelijkst in een relatie?
- Minachting: neerbuigende opmerkingen, spot, met de ogen rollen. Dat is in onderzoek het sterkst verbonden met vastlopen.
- Wordt relatietherapie vergoed?
- Meestal niet uit de basisverzekering. Soms deels uit een aanvullende polis, en soms wel als het onderdeel is van een ggz-behandeling.
- Wat als mijn partner niet wil?
- Je kunt alleen beginnen. Als één iemand het patroon verandert, verandert de dynamiek vaak mee.
Waar je dit kunt bekijken
Betere Relaties, online training van NewStart
Dit is een Nederlandse online training van een externe aanbieder. Het is geen relatietherapie en geen zorg.
Bekijk wat deze training inhoudtSommige links op ZorgQue zijn affiliate-links. Wanneer je via zo'n link iets aanschaft, kan ZorgQue hiervoor een commissie ontvangen. Dit verandert niets aan de inhoudelijke informatie op deze pagina.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen huisarts of professionele zorg. Bij acute nood: bel 112 of je huisarts.