Naar hoofdinhoud
ZorgQue

Praktisch

Zelfcompassie oefenen

Waarom hard tegen jezelf zijn niet motiveert, wat zelfcompassie precies inhoudt en drie concrete oefeningen.

3 min lezen · bijgewerkt 2026-09-21 · 3 bronnen

Mijn lijst
Zelfcompassie oefenen

In het kort

Waarom hard tegen jezelf zijn niet motiveert, wat zelfcompassie precies inhoudt en drie concrete oefeningen. Zelfkritiek verhoogt spanning en vermijding.

Belangrijkste takeaways

  • Zelfkritiek verhoogt spanning en vermijding.
  • Benoem wat er is in één zin, zonder oordeel.
  • Mensen met veel kritiek in hun jeugd voelen zich bij zachtheid eerst ongemakkelijk.
  • Word ik er niet lui van? Onderzoek wijst op het tegenovergestelde: mensen met meer zelfcompassie nemen eerder verantwoordelijkheid en geven minder snel op.

Streng zijn werkt minder goed dan gedacht

Zelfkritiek verhoogt spanning en vermijding. In onderzoek hangt meer zelfcompassie samen met minder angst en somberheid en met volhouden van gedragsverandering.

Zelfcompassie is geen excuus of slap doen: het is jezelf behandelen zoals je een vriend zou behandelen die hetzelfde overkwam.

Drie oefeningen

Benoem wat er is in één zin, zonder oordeel. Vraag daarna wat je tegen een vriend zou zeggen. Zet vervolgens één kleine, concrete stap.

Bij hevige zelfkritiek helpt het om de kritische stem op te schrijven en ernaast een realistischere zin te zetten.

Wanneer het lastig is

Mensen met veel kritiek in hun jeugd voelen zich bij zachtheid eerst ongemakkelijk. Dat is gebruikelijk, en een reden om klein te beginnen of begeleiding te zoeken.

Veelgestelde vragen

Word ik er niet lui van?
Onderzoek wijst op het tegenovergestelde: mensen met meer zelfcompassie nemen eerder verantwoordelijkheid en geven minder snel op.
Is dit therapie?
Er bestaan trainingen in compassie, en het is onderdeel van sommige therapieën. Los oefenen kan ook.
Hoe lang voor ik iets merk?
Vaak enkele weken van dagelijkse korte oefening.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen huisarts of professionele zorg. Bij acute nood: bel 112 of je huisarts.

Gerelateerde artikelen

Hier lees je verder over zelfcompassie, oefeningen, oefenen

Gekozen op de thema's en de begrippen die in dit artikel voorkomen.

  • Ook over oefenen en jezelfCognitieve gedragstherapie: wat je doet, sessie voor sessie

    Niet de definitie, maar de praktijk. Wat je in de eerste weken doet, waarom huiswerk het verschil maakt, wanneer het niet werkt en wat het kost.

    12 min lezen

  • Ook over jezelf en minderEmotie-eten: wat het is

    Wat emotie-eten precies is, hoe het ontstaat en waarom het vaak met andere klachten samenhangt.

    5 min lezen

  • Ook over jezelf en minderTrauma en PTSS: wat het is

    Wat posttraumatische stress precies is, hoe het ontstaat en waarom het vaak met andere klachten samenhangt.

    5 min lezen

  • Ook over Persoonlijke ontwikkelingZin en richting na een crisis

    Waarom betekenis meer helpt dan positief denken en hoe je waarden omzet in concrete keuzes.

    3 min lezen

  • Ook over jezelf en preciesHoogfunctionerende angst: wat het is

    Wat hoogfunctionerende angst precies is, hoe het ontstaat en waarom het vaak met andere klachten samenhangt.

    5 min lezen

  • Ook over oefeningen en oefenenMindfulness: wat je acht weken lang doet, en wat het oplevert

    Geen zweverigheid, wel oefenen. Wat een mindfulnesstraining van acht weken vraagt, wat het onderzoek laat zien bij stress en terugkerende somberheid, en voor wie het niet past.

    11 min lezen

Meer over dit onderwerp?

Elke maand een diepere duik in dit thema, met de onderzoeken erbij.

  • Diepgaande artikelen over dit thema
  • Onderzoek uitgelegd in gewone taal
  • Praktische oefeningen
  • Nieuwe verhalen van anderen

We geven je e-mailadres niet door. Afmelden kan altijd, met de link in elke mail.