Dip of depressie
Een winterdip betekent minder energie, meer slaapbehoefte en zin in zoet en brood in de donkere maanden. Onaangenaam, maar je functioneert.
Bij een winterdepressie zijn de klachten zwaarder: somber vanaf het najaar, veel meer slapen, sterke koolhydraatbehoefte, gewichtstoename, en een duidelijk verlies van functioneren dat in het voorjaar opknapt. Dat patroon moet zich meerdere jaren op rij herhalen.
Waar het aan ligt
Bij minder daglicht verschuift je biologische klok en verandert de aanmaak van melatonine. Bij een deel van de mensen slaat dat door in stemming en energie.
Ochtendlicht is hierin bepalend. Wie de eerste uren van de dag in kunstlicht doorbrengt, krijgt vaak geen tijdsignaal dat sterk genoeg is.
Lichttherapie
Lichttherapie met een lamp van rond de tienduizend lux, gedurende ongeveer een half uur in de ochtend, is de best onderbouwde behandeling voor winterdepressie. Veel mensen merken binnen één tot twee weken verschil.
Belangrijk: gebruik hem in de ochtend, niet in de avond. Bij oogaandoeningen, bepaalde medicatie of een bipolaire stoornis eerst overleggen met je arts.
Wat je zelf vanaf september doet
Elke ochtend buiten, ook bij grijs weer: buitenlicht is een veelvoud van binnenlicht. Twintig tot dertig minuten is een realistisch doel.
Vast opstaan, ook in het weekend. Bij seizoensklachten is een stabiel ritme effectiever dan uitslapen.
Bewegen en sociaal contact blijven inplannen, juist als de neiging is om je terug te trekken. Terugtrekken versterkt het beeld.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Bij klachten die je werk of relaties raken, als lichttherapie en ritme niet genoeg zijn, of als het beeld elk jaar zwaarder wordt.
Cognitieve gedragstherapie werkt bij seizoensdepressie aantoonbaar, en verlaagt in tegenstelling tot lichttherapie ook de kans op terugkeer volgend jaar. Antidepressiva zijn een optie bij ernstige klachten.
Veelgestelde vragen
- Werkt vitamine D tegen winterdepressie?
- Bij een aangetoond tekort is aanvullen zinvol voor je gezondheid, maar als behandeling van winterdepressie is het bewijs zwak.
- Kan ik een gewone daglichtlamp gebruiken?
- Kijk naar de lichtsterkte en de aanbevolen afstand. Sfeerlampen halen de benodigde sterkte niet.
- Bestaat een zomerdepressie ook?
- Ja, minder vaak. Kenmerkend zijn dan juist minder slaap en minder eetlust in de zomer.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen huisarts of professionele zorg. Bij acute nood: bel 112 of je huisarts.