Wat PCOS betekent
PCOS (polycysteus-ovariumsyndroom) is een hormonale aandoening waarbij de eisprong onregelmatig is of uitblijft. De diagnose berust op een combinatie van een onregelmatige cyclus, tekenen van te veel androgenen (acne, meer haargroei) en het beeld van de eierstokken op een echo.
Het is geen zeldzame aandoening: naar schatting heeft rond de 10 procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd PCOS. Toch duurt de weg naar een diagnose vaak jaren.
Wat het met je doet, breder dan de cyclus
Naast cyclusklachten spelen vaak insulineresistentie, gewichtstoename die moeilijk te beïnvloeden is, vermoeidheid en een verhoogde kans op angst- en depressieklachten.
Dat laatste wordt in de zorg vaak overgeslagen, terwijl het voor veel mensen de zwaarste kant is: het gevoel dat je lichaam niet meewerkt en dat je aan je discipline ligt.
Wat helpt
Leefstijl is eerste keus in de internationale richtlijn: haalbare voeding, kracht- en duurtraining en slaap verbeteren cyclusregelmaat en insulinegevoeligheid. Niet als streng dieet, maar als iets wat je jaren kunt volhouden.
Medisch komen hormonale anticonceptie (voor cyclus en huid), metformine en bij kinderwens ovulatie-inductie in beeld. Dat loopt via huisarts of gynaecoloog.
Veelgestelde vragen
- Kan ik zwanger worden met PCOS?
- Vaak wel, soms met hulp. Bespreek een kinderwens vroeg, want de behandelroute is anders dan bij cyclusklachten alleen.
- Moet ik koolhydraten laten staan?
- Er is geen bewijs dat één specifiek dieet het beste is. Wat werkt, is een patroon dat je gewicht en energie stabiel houdt en dat je volhoudt.
- Gaat PCOS over?
- Het blijft, maar de klachten veranderen met de jaren en zijn goed te beïnvloeden. Na de overgang verdwijnen cyclusklachten; aandacht voor hart en bloedvaten blijft belangrijk.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen huisarts of professionele zorg. Bij acute nood: bel 112 of je huisarts.