HPV is heel gewoon
HPV staat voor humaan papillomavirus. Er zijn ruim tweehonderd typen; een deel daarvan brengt de meeste mensen ooit over via huid-op-huidcontact en seks. Het virus geeft vaak geen enkele klacht.
In de meeste gevallen ruimt je eigen immuunsysteem het virus binnen één tot twee jaar op. Een positieve uitslag zegt dus vooral dat het virus nu aanwezig is, niet dat je ziek bent of iets verkeerd hebt gedaan.
Waarom er toch onderzoek naar wordt gedaan
Een klein aantal HPV-typen kan bij langdurige aanwezigheid celveranderingen geven in de baarmoederhals. Als die veranderingen jaren onbehandeld blijven, kan daar baarmoederhalskanker uit ontstaan.
Het bevolkingsonderzoek test daarom eerst op HPV. Is die test negatief, dan is het risico zeer laag en hoef je jaren niets te doen. Is de test positief, dan wordt gekeken of er ook celveranderingen zijn; alleen dan volgt verder onderzoek.
Wat een positieve uitslag praktisch betekent
Meestal volgt een controle na zes maanden of een uitstrijkje dat naar de cellen kijkt. Bij afwijkende cellen verwijst de huisarts naar de gynaecoloog voor een colposcopie, waarbij de baarmoederhals wordt bekeken en soms een klein stukje weefsel wordt weggehaald.
Behandeling is er dus op gericht om voorstadia weg te nemen, niet om kanker te behandelen. Dat is precies waarom het onderzoek bestaat.
Vaccinatie en leefstijl
De HPV-vaccinatie beschermt tegen de typen die de meeste celveranderingen veroorzaken. Ze werkt het beste voor het eerste seksuele contact, maar ook daarna kan vaccinatie zinvol zijn; bespreek dat met je huisarts of de GGD.
Roken vermindert de kans dat je lichaam het virus zelf opruimt. Stoppen met roken is daarom een van de weinige leefstijlfactoren met direct effect op het verloop.
De emotionele kant hoort erbij
Veel mensen schrikken van het woord virus in combinatie met kanker, ook als de arts zegt dat het risico klein is. Onzekerheid tijdens een halfjaar wachten weegt zwaar, zeker als je al gespannen bent.
Dat je hier onrustig van wordt betekent niet dat je overdrijft. Praten met je huisarts, een POH-GGZ of iemand die hetzelfde traject doorliep helpt vaak meer dan zoeken op internet.
Veelgestelde vragen
- Betekent HPV dat ik vreemd ben gegaan of mijn partner?
- Nee. Het virus kan jaren onopgemerkt aanwezig zijn en zegt niets over wanneer of bij wie je het opliep.
- Moet mijn partner zich laten testen?
- Er bestaat geen zinvolle HPV-test voor partners zonder klachten. Vaccinatie kan wel besproken worden.
- Gaat HPV weer weg?
- In de meeste gevallen ruimt je immuunsysteem het virus binnen twee jaar zelf op. Blijft het aanwezig, dan volgt controle.
- Kan ik het bevolkingsonderzoek zelf thuis doen?
- Ja, er is een zelfafnameset. De betrouwbaarheid is goed, mits je de instructie precies volgt.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen huisarts of professionele zorg. Bij acute nood: bel 112 of je huisarts.