Begin bij de vraag, niet bij de conclusie
Kijk eerst wie er onderzocht is. Een studie bij gezonde studenten zegt weinig over mensen met langdurige overspanning.
Let daarna op de vergelijking: 'beter dan niets doen' is een veel zwakkere claim dan 'beter dan de gebruikelijke behandeling'.
Vier signalen dat je voorzichtig moet zijn
Kleine groepen (tientallen deelnemers) en korte looptijd zonder nameting.
Uitkomsten die veranderd lijken tijdens het onderzoek, of alleen positieve uitkomsten die genoemd worden.
Eén studie die tegen alle richtlijnen in gaat, gepresenteerd als doorbraak.
Belangenverstrengeling: de aanbieder van de methode is ook de onderzoeker.
Waar je beter begint
Richtlijnen van beroepsverenigingen en zorgstandaarden wegen studies al voor je af.
Systematische reviews (bijvoorbeeld Cochrane) vatten het geheel samen in plaats van één losse studie.
Publieke kennisinstituten zoals het Trimbos-instituut en het RIVM vertalen dat naar begrijpelijke taal.
Veelgestelde vragen
- Betekent 'niet bewezen' dat iets niet werkt?
- Nee. Het betekent dat er (nog) te weinig goed onderzoek is. Wees dan wel extra kritisch op grote beloftes en hoge kosten.
- Wat is een significant effect?
- Dat het verschil statistisch waarschijnlijk niet door toeval komt. Het zegt niets over hoe groot of merkbaar het verschil in de praktijk is.
- Kan ik zelf bij Cochrane terecht?
- Ja. Cochrane publiceert samenvattingen in gewone taal, ook in het Nederlands voor een deel van de reviews.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen huisarts of professionele zorg. Bij acute nood: bel 112 of je huisarts.